Deel 1
    Wie we (willen) zijn – Missie, waarden, profielkenmerken, portfolio
    Deel 2
    Wat komt er op ons af – Trends en ontwikkelingen
    Deel 3
    Wat staat ons te doen – Strategische keuzes
    Landstede Groep
    Strategienota richting 2018
    De kracht van kiezen!

    De kracht van kiezen

    Samenvatting

    Hoe speel je als onderwijsorganisatie in op een steeds sneller veranderende samenleving? Door deze opdracht in ieder geval te zien als een boeiende uitdaging. Landstede Groep is toekomstgericht en ontwikkelt zich door met nieuwe inzichten, actuele thema’s en vooruitstrevende plannen.

    Met trots presenteren wij ‘De kracht van kiezen’…

    Strategische keuzes Landstede Groep richting 2018

    • Concentratie op onderwijs en participatie in netwerken
    • Toekomstbestendige missie, waarden, profielkenmerken en portfolio
    • Professionele organisatie
    • Kwaliteitsversterking
    • Maatwerk in ondersteuning onderwijs
    • Samenwerking en onderwijsinnovatie

    Voorwoord

    De samenleving verandert snel en onderwijsorganisatie Landstede Groep verandert mee; is soms zelfs de tijd vooruit. Daarom is het belangrijk om van tijd tot tijd de zorgvuldig uitgestippelde strategieën kritisch te bekijken. Omdat de ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen, behandelt deze nota met name de strategie voor het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs voor de komende drie jaar, in plaats van de gebruikelijke vijf jaar. Want er wordt een enorm appèl gedaan op de flexibiliteit waarmee en waarvoor Landstede Groep opleidt. Hoe zorgen we ervoor dat de medewerkers, studenten en leerlingen zich blijvend kunnen ontplooien in de 21ste eeuw, hoe bewerkstelligen we hun persoonlijk ondernemerschap?

    Landstede Groep staat bekend als een ondernemende organisatie die midden in de maatschappij staat en behalve op het gebied van onderwijs ook actief is op het gebied van kinderopvang, welzijn en kringloop. Dit rijke palet aan activiteiten heeft ons gemaakt tot wie we zijn; een sterke, lokaal verankerde organisatie, met maatschappelijke meerwaarde, die kennis weet te delen en verbonden is met de samenleving. Jarenlang was de organisatie een landelijk voorbeeld op het gebied van “Maatschappelijk Ondernemen”. De huidige samenleving vraagt om een andere vorm van ondernemen. Daarom is gekozen voor de concentratie op het onderwijs en participatie in netwerken. De werksoorten kinderopvang, welzijn en kringloop gaan steeds meer als zelfstandigen binnen de gevormde netwerkorganisatie opereren en zijn samenwerkingspartners voor het onderwijs. Op deze manier wordt voldaan aan wat de samenleving van Landstede Groep vraagt en blijft de maatschappelijke meerwaarde in stand. We richten ons met deze nota verder op Landstede Groep als onderwijsorganisatie.

    Binnen de organisatie zijn allerlei ontwikkelingen gaande. De besturingsfilosofie is aangescherpt en verlegd van een meer informeel geleide organisatie naar een professionele organisatie met een verantwoordings- en aanspreekcultuur. Een ontwikkeling waar Landstede Groep al veel langer op inspeelt, is nu ook de grote algemene trend binnen het onderwijs geworden: het gepersonaliseerd leren. We kunnen er trots op zijn dat we hierin vooruitstrevend te werk zijn gegaan, met bijvoorbeeld het elektronisch Talentvol Ontwikkelen, waarmee leren op maat mogelijk is en zelfstandig leren bevorderd wordt. Uiteraard blijven we altijd scherp op nieuwe mogelijkheden en verbeteringen.

    Missie, waarden en profielkenmerken van Landstede Groep zijn zeker toekomstbestendig, maar verdienen soms wat andere accenten om blijvend adequaat aan te sluiten op alle nieuwe ontwikkelingen in de samenleving. De profielkenmerken zijn opnieuw vastgesteld met als nieuw profiel “Talentbegeleiding” en een verbreding van het profiel Sport met Gezondheid(szorg). Met het profiel “Ondernemend” wordt naast de aandacht voor ondernemerschap zwaarder ingezet op het consistent vertalen van ondernemend gedrag bij medewerkers en leerlingen/studenten. Landstede Groep wil dichtbij, benaderbaar en toegankelijk zijn, dit wordt geborgd in het profiel “Lokaal en regionaal verankerd”. Verder introduceren we in deze strategienota met trots ons portfolio met Landstede-specifieke onderwijsontwikkelingen, waaronder “Leren in verbinding”. Landstede Groep heeft ruime ervaring met het beroepsonderwijs en voortgezet onderwijs, samen met de stevige relatie met de omgeving en het werkveld zorgt dit voor unieke onderwijsconcepten met voor leerlingen/studenten de mogelijkheid de aansluiting op het vervolgonderwijs en/of werk te optimaliseren.

    De veranderingen en ontwikkelingen in de samenleving gaan gepaard met een langzame maar zekere kanteling van het denken over leren, leven en werken. Deze ontwikkeling heeft te maken met het verdwijnen van de middenklasse en de vervanging van arbeid door productiviteitsverhogende technologie en de invloed hiervan op onderwijs. Dat vraagt om externe gerichtheid, ondernemerschap, publiek-private samenwerking en onderwijskundige innovatie in nauwe samenwerking met instellingen, bedrijven en overheden. In deel 2 zijn opmerkelijke landelijke en regionale verschuivingen te lezen. Op basis daarvan maken we in deel 3 nieuwe strategische keuzes voor de komende drie jaar, die vooral op professionalisering en kwaliteitsontwikkeling gebaseerd zijn. Wat deze keuzes voor de organisatie betekenen wordt uitgewerkt in eenheids- en teamplannen.

    Met nieuwe inzichten, actuele thema’s en vooruitstrevende plannen ontwikkelt Landstede Groep dóór!

    Landstede Groep, voorjaar 2015

    Deel 1
    Wie we
    (willen) zijn
    Een waarde(n)volle
    basis
    Deel 2
    Wat komt
    er op ons af
    Trends en
    ontwikkelingen
    Deel 3
    Wat staat
    ons te doen
    Strategische
    keuzes
    Deel 1
    Wie we (willen) zijn
    Missie, waarden, profielkenmerken, portfolio

    Een waarde(n)volle basis

    Landstede Groep biedt onderwijs voor jong en oud, en wil actief een brug
    slaan tussen onderwijs, de omgeving en de samenleving, met waarde(n)vol
    leren, leven en werken. Daarbij vormen vijf krachtige waarden de basis voor
    het denken en handelen. De vier betekenisvolle profielkenmerken zijn nauw
    verbonden met de waarden en geven deze als het ware een gezicht. Het
    portfolio illustreert de Landstede-eigen ontwikkelingen.

    • Brug slaan tussen onderwijs, omgeving en samenleving.
    • Van waarde is: Ieders talent ontwikkelen, Elkaar ontmoeten, Ieders eigenheid respecteren, Aandacht geven aan zingevingsvragen en Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, de ander, de samenleving en de aarde.
    • Profielkenmerken: Talentbegeleiding (pedagogische relatie), Gezondheid(szorg) en Sport, Ondernemend en Lokaal en regionaal verankerd.
    • Portfolio: Landschappen in het middelbaar beroepsonderwijs, Leerroutes in het voortgezet onderwijs (/beroepsonderwijs), “Leren in verbinding”, Bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten in het niet-bekostigd onderwijs, Voortgezet algemeen volwassenen onderwijs (VAVO) en Internationale Schakelklas (ISK).
    1.1
    Missie en waarden
    1.2
    Profielkenmerken
    1.3
    Portfolio

    Deel 2

    1. Wie we (willen) zijn

    1.1

    Missie en waarden

    ‘Landstede Groep is een onderwijsorganisatie met een gevarieerd aanbod voor jong en oud. Wij hebben oog voor elk mens en stimuleren de mogelijkheden om talenten te ontwikkelen. Wij leggen actief verbinding en slaan een brug tussen onderwijs, de omgeving en de samenleving. Met waarde(n)vol leren, leven en werken bekennen we kleur en geven we invulling aan onze maatschappelijke opdracht.’

    Vanuit de christelijke inspiratie laat Landstede Groep zich leiden door vijf waarden:

    • Ieders talent ontwikkelen
    • Elkaar ontmoeten
    • Ieders eigenheid respecteren
    • Aandacht geven aan zingevingsvragen
    • Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, de ander, de samenleving en de aarde

    Ieders talent ontwikkelen

    Landstede Groep ziet ieder mens, jong of oud, als een uniek en getalenteerd individu. Dat betekent dat er oog is voor de persoonlijke eigenschappen, kwaliteiten en motivatie van iedereen die er onderwijs volgt en iedereen die er werkt. Door te helpen bij het ontwikkelen van deze talenten bouwen wij mee aan een toekomst. Landstede Groep biedt tijd, ruimte en ervaring, en geeft onderwijs waarmee ieder op zijn eigen wijze zijn mogelijkheden en kansen kan vormen en ontwikkelen. De pedagogische relatie staat hierbij centraal. Iedereen krijgt de gelegenheid om in een passend tempo de onderwijswereld te verkennen, te groeien, en bijbehorende verantwoordelijkheid te nemen. Daarmee kan men perspectief ontwikkelen en eigen keuzes maken.

    Elkaar ontmoeten

    Het onbevangen ontmoeten van medemensen en aandacht hebben voor wat er tussen de mensen gebeurt, is een essentieel uitgangspunt. Bij Landstede Groep is het niet nodig om het altijd roerend met elkaar eens te zijn. Het gaat om openheid en vrijheid, om respect en belangstelling voor de gevoelens en de authenticiteit van de ander. Nergens wordt meer geleerd dan van de ontmoeting met anderen, binnen en buiten Landstede Groep. De keuze voor een decentrale organisatie maakt het makkelijker voor mensen die er leren en werken elkaar te ontmoeten, te leren kennen en de dialoog aan te gaan. In die ontmoeting ontdekken mensen nieuwe kanten van zichzelf en leren ze anderen beter kennen. Vanuit aandacht en betrokkenheid ontstaat gezamenlijke meerwaarde.


    Ieders eigenheid respecteren

    Ieder mens is waardevol. Daarom hechten wij aan onderling respect, ook tussen mensen die verschillend denken en doen, tussen verschillende culturen. Het behoort tot de professionaliteit van Landstede Groep, dat medewerkers met de verschillen tussen mensen om kunnen gaan, weten te duiden en verbindingen kunnen leggen. Openheid en dialoog zijn belangrijk om respectvol met elkaar te kunnen leven en elkaar recht te doen, juist bij verschillen. Landstede Groep biedt ruimte voor die openheid en dialoog. Cultuur en de levensbeschouwelijke opvattingen van de ander worden gerespecteerd. Iedereen krijgt ruimte, aandacht, wordt recht gedaan en in zijn waarde gelaten.

    Aandacht geven aan zingevingsvragen

    Landstede Groep geeft tijd en ruimte aan eenieder die iets wil vragen of zeggen over het bestaan en over deze tijd. Dat stimuleren we door de dialoog aan te gaan, door aandacht te besteden aan levensthema’s en zingevingsvragen en door belangrijke momenten te vieren. Als we stil staan bij thema’s als ethiek, zin, moreel appèl en wijsheid door de eeuwen heen, kunnen we individuele verhalen verbinden met de grotere verhalen van deze wereld. Ieder mens krijgt aandacht en ruimte om te ontdekken wie hij is en wie hij wil zijn in alle facetten van leren, leven en werken.

    Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, de ander, de samenleving en de aarde

    De maatschappij vraagt om waarde(n)volle probleemoplossers, aanpakkers en doordenkers. Mensen zijn nodig die naar eer en geweten, waarden gedreven en verantwoordelijk kiezen, en op basis daarvan handelen, samenwerken en zorg hebben voor hun omgeving. Die kunnen antwoorden op de wereld zoals die op hen afkomt en de opdracht zien de omgeving die ze aantreffen beter achter te laten dan dat ze deze hebben aangetroffen. Mensen die de ondeelbare verantwoordelijkheid voor zichzelf, de ander, de samenleving en de aarde nemen en het ‘goede’ willen doen. Die verantwoordelijkheden zijn ondeelbaar, omdat ze alle vier belangrijk zijn en niet zonder elkaar kunnen bestaan.

    Denken en handelen

    De vijf waarden zijn bedoeld als belangrijke basis voor ons denken en handelen en zorgen voor verbindingen tussen alle mensen die bij of met Landstede Groep (samen)werken, ze vormen een opdracht. Dat betekent ook dat Landstede Groep de ruimte wil scheppen waarbinnen leerlingen, studenten, deelnemers en medewerkers zich kunnen blijven ontwikkeling naar zelfstandige medemensen in hun beste kunnen en ook in hun onvolkomenheden.

    1.2

    Profielkenmerken

    Landstede Groep gaat voor waarde(n)vol leren, leven en werken en laat zich daarin leiden door de vijf waarden. Met deze waarden zijn de vier profielkenmerken nauw verbonden. Zij hebben elk een eigen, herkenbaar karakter, zijn richtinggevend en bieden tegelijk de mogelijkheid om de waarden herkenbaar te maken. Zij geven als het ware gezicht aan de waarden.

  • Talentbegeleiding (pedagogische relatie)
  • Gezondheid(szorg) en Sport
  • Ondernemend
  • Lokaal en regionaal verankerd
  • Talentbegeleiding (pedagogische relatie)

    In een pedagogische relatie is het bij uitstek mogelijk om talent op passende wijze tot ontwikkeling te brengen. Die pedagogische relatie is excentrisch: de leraar die handelt vanuit een pedagogisch ethos is niet bij zichzelf, maar bij de leerlingen en studenten en bij de leerstof. Het gaat hierbij om de interactie die zich tussen hen, de leerstof en hemzelf afspeelt. Betrokkenheid, nabijheid, toewijding, trouw, aandacht, erkenning en bekwaamheid staan centraal in deze dialogische relatie. Daarmee is de leraar in deze pedagogische relatie een ‘presente’ leraar, die aansluit bij de leerling/student, ruimte geeft en in die relatie zelf ook kwetsbaar is. De leraar begeleidt vanuit zijn “leer-kracht”. In de pedagogische relatie leren de leraar en de leerling/student van en met elkaar. In die zin stelt Landstede Groep dat zij verstand heeft van het organiseren van leren en ontwikkelen.

    Gezondheid(szorg) en Sport

    Mensen die lekker in hun lijf zitten, presteren beter. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Daarom besteedt Landstede Groep veel aandacht aan gezondheid, vitaliteit, bewegen en sport. Bij dit profielkenmerk gaat het zowel om preventie als curatie, om bewegen, voeding en gezonde leefstijl, om een goede balans te vinden tussen inspanning en ontspanning, om bewustwording en houding.

    In de gezondheidszorg komen preventie en curatie steeds dichter bij elkaar te liggen. Grote verandering vinden plaats of zijn aanstaande. Van betaalbare zorg (zorg in de buurt, vraaggestuurde zorg) tot nieuwe technologische ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Deze verandering vragen om nieuw onderwijs voor leerlingen/studenten en een versterkte aansluiting tussen werkveld, onderwijs en nieuwe partnerschappen. Met het profiel Gezondheid(szorg) en Sport spelen we in op deze ontwikkelingen en de kansen die dit biedt voor onze leerlingen, studenten en deelnemers. Kenmerkend hiervoor is de door Landstede geïnitieerde ontwikkeling van het Zorgtrainingscentrum; een publiek-private samenwerking tussen partners in het mbo, hbo, zorgorganisaties en ondernemers in de regio Zwolle. Een andere ontwikkeling is de inzet op Associate Degree-programma’s (AD-programma’s) in ieder geval voor gehandicaptenzorg en sport, in nauwe samenwerking met het hoger beroepsonderwijs. Binnen de opleidingen is aandacht voor zogenaamde “cross-overs”, het snijvlak tussen opleidingen en beroepen in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, sport en technologie. Door het ruime aanbod aan beroepsopleidingen, bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten en opleidingen in het voortgezet onderwijs op het gebied van gezondheidszorg, sport, technologie en ICT is het voor Landstede Groep mogelijk om samen met de omgeving de transitie te maken naar opleiden voor de beroepen van morgen. Leerlingen, studenten en deelnemers plukken hier de vruchten van.

    Landstede Groep coacht en stimuleert tot een actieve en gezonde leefstijl, kiest voor partnerschappen in sport, maakt werk van sport en biedt ruimte aan sporttalent. Sport is als het ware de maatschappij in het klein, waarin de waarden van Landstede Groep werk-waarden worden. De weg naar een zo vitaal mogelijke toekomst kenmerkt zich door persoonlijk talent, ambitie, motivatie, sportiviteit, een actieve leefstijl en doorzettingsvermogen, als basis voor groei. Daarbij gaat het niet alleen om de afwezigheid van ziekte, maar om een lichamelijk, geestelijk, sociaal en maatschappelijk welbevinden. Een gezonde leerling/student heeft meer kans op goede schoolprestaties. Goede schoolprestaties leiden op langere termijn tot maatschappelijke ontplooiing.

    Ondernemend

    Initiatief, creativiteit, zelfstandigheid, moed, autonomie, verantwoordelijkheid, doorzettingsvermogen, kansen en mogelijkheden zien en benutten, opereren in netwerken en communicatieve vaardigheden: allemaal vaardigheden en eigenschappen die horen bij “ondernemendheid”, het vermogen een idee om te zetten in activiteit. Het dynamische bedrijfsleven en de snel veranderende samenleving vragen om een vernieuwd ondernemerschap. Landstede Groep speelt daar voortdurend op in. Ondernemend gedrag in het algemeen en ondernemerschap in het bijzonder worden bij leerlingen/studenten en medewerkers gestimuleerd.

    Ondernemende leraren kijken ook buiten hun klaslokaal en buiten de school naar mogelijkheden. Ze spelen in op de actualiteit van hun branche maar ook van de wereld waar leerlingen/studenten in leven en (gaan) werken. De flexibilisering van de samenleving en daarmee de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat een nieuwe generatie de werkvloer betreedt. Kenmerkend is de enorme toename van het aantal zelfstandigen zonder personeel (ZZP-ers). Medewerkers, leerlingen, studenten en deelnemers leren in, aan en van de praktijk. Via scholing, informatieverstrekking, voorbeeldgedrag, samenwerking met het regionale bedrijfsleven, samenwerking in (internationale) projecten met diverse partners en interne projecten. Landstede Groep heeft zelf een actief netwerk en verbindt zich met nieuwe netwerken om het onderwijs te verrijken en verbinden.

    Lokaal en regionaal verankerd

    Landstede Groep heeft een groot aantal kleinschalige vestigingen, van Harderwijk tot Hardenberg en van Lelystad tot Raalte, die op velerlei manieren hecht verbonden zijn met de lokale omgevingen. Dat is een bewuste keuze: Landstede Groep wil dichtbij en toegankelijk zijn, en voldoen aan de behoefte aan een breed en toegankelijk opleidingsaanbod in de regio. De leerlingen en studenten leren niet voor school, maar leren voor het leven; de pedagogische relatie, school en samenleving zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

    De eenheden van Landstede Groep hebben relaties in hun omgeving, zijn ermee in gesprek en gaan op zoek naar partners om mee samen te werken. Zij hebben een ondernemende blik naar buiten en spelen in op de vraag van de samenleving en tonen betrokkenheid. Dit wordt vertaald naar eigen activiteiten, zoals maatschappelijke stages en opdrachten in het kader van burgerschap voor leerlingen en studenten. Ook het waarderen en ondersteunen van vrijwilligerswerk past in deze visie. Op deze manier kan Landstede Groep samen met (gemeentelijke) instellingen van waarde zijn voor ontwikkelingen in de lokale omgeving. De maatschappij heeft mensen nodig die verantwoordelijk handelen en zorg hebben voor hun omgeving. In die eigen omgeving kan ieder mens het beste zijn eigen talenten ontwikkelen. Door een beleid te voeren dat rekening houdt met medewerkers en plaats biedt aan nieuwe ideeën en extern opgebouwde expertise van medewerkers, trekt Landstede Groep mensen aan die met een open houding in het leven staan. Medewerkers die willen bijdragen aan en verantwoordelijkheid willen nemen voor een ‘goede’ samenleving waarin men beseft dat iedereen elkaar nodig heeft en aanvult.

    1.3

    Portfolio

    Landstede Groep heeft oog voor ontwikkelingen in de samenleving en de veranderende behoeften van leerlingen, studenten, deelnemers en medewerkers. De organisatie speelt voortdurend in op een zich snel ontwikkelend heden en een veeleisende toekomst met vooruitstrevende en innovatieve Landstede-eigen ontwikkelingen.

    Dit vertaalt zich in het volgende portfolio:

    • Landschappen binnen het middelbaar beroepsonderwijs
    • Leerroutes in het voortgezet onderwijs (/beroepsonderwijs)
    • “Leren in verbinding”, de kracht van unieke cross-overs
    • Bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten in het niet-bekostigd onderwijs
    • Voortgezet algemeen volwassenen onderwijs (VAVO)
    • Internationale Schakelklas (ISK)

    Landschappen binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo)

    Beroepsopleidingen moeten aansluiten op de praktijk. Daarom zijn de mbo-opleidingen van Landstede Groep op interesse en vakgebied ingedeeld in ‘Landschappen’. De sfeer en de faciliteiten binnen een Landschap sluiten aan op het vakgebied. Daarvoor wordt vaak nauw samengewerkt met bedrijven of organisaties binnen die branche. Binnen een Landschap kunnen studenten kennismaken met verschillende beroepen én onderdelen van andere verwante opleidingen. Door de mogelijkheid om opleidingen op verschillende niveaus te volgen kunnen ze een passende opleiding met begeleiding op maat krijgen. De Landschappen sluiten aan bij de regionale ontwikkelingen en economische structuur. In de Landschappen is een breed pallet aan opleidingen opgenomen dat voorziet in deze behoefte. Er is oog voor de continue vernieuwing die noodzakelijk is om de technologische ontwikkelingen binnen de landschappen te kunnen volgen.

    Zo anticipeert Landstede Groep nu al op de ontwikkeling in de gezondheidszorg in relatie tot vitaliteit en sport. Ontwikkelingen vinden steeds vaker op deze kruisverbindingen (“cross-overs”) plaats. Daar waar beroepen op mbo-niveau verdwijnen wordt tijdig het opleidingenportfolio herzien. De invoering van de nieuwe kwalificatiestructuur in het mbo is hierop eveneens van invloed, evenals de ingezette flexibilisering met betrekking tot de leerwegen BOL en BBL. De niveau-1-opleidingen zijn apart van de beroepsopleidingen op niveau 2, 3 en 4 gepositioneerd en omgevormd tot entreeopleidingen. Deze intensivering van het onderwijs op dit niveau moet ervoor zorgen dat het rendement van deze opleidingen verder omhoog kan en de uitval van studenten verder wordt verlaagd.

    Leerroutes in het voortgezet onderwijs (/beroepsonderwijs)

    In onderwijsland wordt al jaren gesproken over doorlopende leerlijnen. Dat is natuurlijk niet voor niets. Het is immers in het belang van de leerlingen dat de aansluiting op het vervolgonderwijs op orde is. Het secundair onderwijs van Landstede Groep (voortgezet onderwijs en mbo) bevindt zich tussen het primair onderwijs en het vervolg in het hbo of wo (tertiair onderwijs) of werk. Landstede Groep heeft nagenoeg alle ingrediënten in huis om geïntegreerde leerroutes in het secundair onderwijs aan te bieden.

    De onderwijsniveaus van het voortgezet onderwijs zijn in dynamische en uitdagende leerroutes ingedeeld. Dit leidt voor leerlingen tot flexibelere programma’s, waarmee leerlingen in staat zijn beter te presteren. De “Vakroute” voor het praktijkonderwijs, het basisberoepsgerichte en het kaderberoepsgerichte onderwijs, de “College (vhbo) route” voor vmbo tl en havo en de “Academische route” voor atheneum en gymnasium.

    Het beroepsonderwijs is geïntegreerd met de Vak- en Collegeroute. Leerlingen van de Vakroute volgen in één doorlopende leerlijn onderwijs dat toeleidt naar een startkwalificatie. De Collegeroute wordt door de toevoeging van beroepscomponenten ook wel de beroepsgerichte havo genoemd, waarmee de doorlopende leerlijn van vmbo naar hbo verder versterkt wordt. Op deze manier kan er veel beter maatwerk geleverd worden aan de leerling en is een zorgvuldige afstemming tussen vmbo- en mbo-programma’s mogelijk. De Academische route leidt op voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs. In deze route staan ontwikkeling van de onderzoekende houding, het bieden van uitdagend onderwijs en het bouwen aan wetenschappelijke kennis centraal. Elke leerroute heeft een eigen gezicht, waarbij talentontwikkeling een centrale positie inneemt.

    “Leren in verbinding”, de kracht van unieke cross-overs

    Landstede Groep heeft een ruim aanbod aan beroepsopleidingen, opleidingen in het voortgezet onderwijs en voor de zakelijke markt. Dat maakt het mogelijk de aansluiting op het vervolgonderwijs te optimaliseren. Leerlingen en studenten wordt maatwerk in begeleiding en ook in opleidingen geboden, met de mogelijkheid tot verdieping en/of verbreding. Dat gebeurt in nauwe samenspraak en samenwerking met de omgeving en het werkveld. We noemen dat “Leren in verbinding”. Hiermee onderscheidt Landstede Groep zich van de meeste andere onderwijsinstellingen.

    Enkele krachtige voorbeelden hiervan zijn:

    • Centre for Sports & Education; een unieke school in Nederland, waar jongeren uit groep 7 en 8 van het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs zich dag in dag uit kunnen focussen op hun ontwikkeling als topsporter en op hun opleiding.
    • Het Thomas a Kempis College (in 2012 uitgeroepen tot sportiefste school van Nederland); een school voor voortgezet onderwijs met een sterk sportprofiel, dat wordt gecombineerd met science en health, in nauwe verbinding met het beroepsonderwijs.
    • De Techniek Academy in Harderwijk; een unieke samenwerking van ruim dertig samenwerkende bedrijven op de Noordwest-Veluwe met Landstede MBO.
    • academie voor Zelfstandigheid in Harderwijk en Zwolle; biedt mensen met een licht verstandelijke beperking nieuwe kansen om een zelfstandig(er) leven te kunnen leiden, samen met regionale partners uit de zorg en het onderwijs
    • Het Zorgtrainingscentrum; een publiek-private samenwerking tussen partners in het mbo, hbo, zorgorganisaties en ondernemers in de regio Zwolle, die door Landstede Groep met onder meer partners van het Health Innovation Park is geïnitieerd.

    Dit zijn voorbeelden van concepten die zijn ontstaan door tijdig in te spelen op ontwikkelingen in de markt en het realiseren van onderwijsinnovaties. De doorontwikkeling van soortgelijke initiatieven, “leren in verbinding”, staat bij Landstede Groep voor de komende jaren hoog op de ontwikkelagenda.

    Bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten in het niet bekostigd-onderwijs

    Met bedrijfs-/instellingsgerichte (maatwerk-)trajecten, aangeboden onder de naam “Groei Opleidingen”, bedient Landstede Groep de zakelijke markt. Deze trajecten leiden professionals op, maar bieden ook onderwijs aan werknemers die al op professioneel niveau werken en zich verder willen ontwikkelen in hun vak. Deze mensen krijgen scholing aangeboden die nodig is voor het behalen van erkende diploma’s en certificaten. Groei Opleidingen biedt ondernemers en leidinggevenden de mogelijkheid om hun medewerkers door middel van groepstrajecten op te leiden. Ook is er de mogelijkheid om leidinggevenden zelf met een uitgekiend aanbod en veel ruimte voor maatwerk te laten ‘groeien’ in hun functie.

    Maatwerk in combinatie met erkende diploma’s is een specialiteit van Groei Opleidingen. Zo kan een onderwijstraject (aanmerkelijk) verkort worden door rekening te houden met de al aanwezige kennis en vaardigheden van de deelnemers. Groei Opleidingen richt zich op vijf branches; Zorg & Welzijn, HRM, Ondernemerschap, ICT en Techniek. Het aantal opleidingen met een diploma-erkenning dat wordt aangeboden onder de zogenaamde “derde leerweg” (ook wel geduid als “overig onderwijs”) is nog beperkt. Groei Opleidingen heeft zich voorgenomen het aanbod van opleidingen in deze leerweg en de bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten de komende jaren breder, in aansluiting op de markt, neer te zetten.

    Voortgezet algemeen volwassenen onderwijs (VAVO)

    Het VAVO heeft zich de afgelopen jaren binnen Landstede Groep in de regio Harderwijk sterk ontwikkeld. De opleiding kan steeds meer worden gezien als een regionale onderwijsvoorziening voor voortijdige schoolverlaters: jongeren die het als een tweede kans gebruiken om een vmbo-t/ mavo-, havo- of vwo-diploma te halen. Naast deze voortijdige schoolverlaters zijn er jongeren vanaf 18 jaar en volwassenen die met de opleiding alsnog hun vo-diploma willen halen om hun positie op de arbeidsmarkt te versterken.

    Internationale Schakelklas (ISK)

    In ons onderwijs aanbod hebben we ook de Internationale Schakelklas (ISK) opgenomen. Deze voorziening voor jongeren tussen de 12 en 20 jaar die korter dan twee jaar in Nederland zijn en die in Zwolle, in Harderwijk of in de nabijgelegen gemeenten wonen en nog geen of gering Nederlands verstaan, lezen, schrijven of spreken. Landstede Groep heeft een gedegen historie met deze vorm van onderwijs opgebouwd. Deze ervaring maakt het mogelijk deze groep jongeren kwalitatief snel naar een reguliere vorm van Nederlands onderwijs te brengen. Dit kan een opleiding zijn in het voortgezet onderwijs of het middelbaar beroepsonderwijs.

    Deel 2
    Wat komt er op ons af
    Trends en ontwikkelingen

    Landstede Groep kijkt met een open blik naar buiten en signaleert een aantal trends en ontwikkelingen. De (lerende) samenleving verandert snel. Nieuwe (digitale) technologieën ontwikkelen zich, de relatie tussen burger en staat verschuift en er is sprake van regionalisering. Daarnaast groeit de belangstelling voor duurzaamheid, gezondheid en bewegen. De visie op leven, werk en banen meandert mee op de deze ontwikkelingen en daar speelt Landstede Groep flexibel op in.

    • Snel veranderende samenleving
    • Werk en banen
    • Lerende samenleving verandert
    • Gevolgen van nieuwe technologieën
    • Verschuivende relatie tussen burger en staat
    • Regionalisering en duurzaamheid
    • Aandacht voor gezondheid en bewegen
    2.1
    Snel veranderende samenleving
    2.2
    Werk en banen
    2.3
    Lerende samenleving verandert
    2.4
    Gevolgen van nieuwe technologieën
    2.5
    Verschuivende relatie tussen burger
    en staat
    2.6
    Regionalisering en duurzaamheid
    2.7
    Aandacht voor gezondheid en
    bewegen

    Deel 1

    Deel 3

    2. Wat komt er op ons af

    2.1

    Snel veranderende samenleving

    Vergrijzing

    Het gaat snel met de vergrijzing. Volgens de CBS Bevolkingsprognose zal het aantal 65-plussers toenemen van 2,7 miljoen in 2012 tot 4,7 miljoen in 2041. Tot 2060 blijft het aantal schommelen rond deze 4,7 miljoen. De komende jaren zal vooral het aandeel 65- tot 79-jarigen op de totale bevolking sterk stijgen. Vanaf 2025 neemt ook de groep 80-plussers sterk toe (de dubbele vergrijzing).
    Met de toename van het aantal ouderen stijgt de zorgvraag. Van de mensen van 65 jaar en ouder heeft 70 procent een chronische ziekte. Van de mensen van 75 jaar en ouder heeft de helft meer dan één chronische ziekte, 63 procent heeft twee of meer chronische ziekten (multimorbiditeit) en 32 procent drie of meer. Daardoor stijgt het zorgvolume met ongeveer 4 procent per jaar.

    Informatisering

    In de huidige maatschappij moet men steeds meer keuzes maken, terwijl de informatiestroom toeneemt. Hoe halen we de juiste informatie waar vandaan en hoe krijgen we die snel beschikbaar ongeacht plaats en plek? De behoefte aan structuur, transparantie en overzicht neemt toe.

    Dematerialisering

    De aandacht verschuift van winst, aanzien en materiële status richting zingeving, onthaasting, slow, ‘er toe doen’, kwaliteit van leven, duurzaamheid. Daarnaast heeft de crisis bijgedragen aan de deeleconomie. Mensen maken en delen dingen en vinden er markten voor. Bedrijven creëren nieuwe manieren waarop ruil kan plaatsvinden en verbinden zich met mensen en hun doelen.

    Protocollisering

    Ook onderwijs wordt steeds vaker beoordeeld op basis van enkel kwantificeerbare prestaties. De toenemende regeldruk vergt steeds meer tijd van leraren, zonder direct meetbaar effect op de kwaliteit van het primaire proces van het lesgeven. Met deze verantwoordingscultuur is het des te belangrijker te blijven focussen op verbetering van de leerprestaties van ieder individuele leerling/student, niet enkel op de gemeten indicatoren. Leerlingen/studenten moeten als ondernemende, flexibele wereldburgers de arbeidsmarkt kunnen betreden.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij onderwijsactiviteiten bieden, vanuit onze eigen visie op leren, leven en werken en het verstand dat we hebben van het organiseren van het leren. Dat we voldoen aan de eisen die de overheid aan ons stelt en oog houden voor het op passende wijze tot ontwikkeling brengen van elke leerling/student.

    Dit kan als we:

    • Opereren in slimme netwerkorganisaties met behulp van bijvoorbeeld crowdsourcing. Synergie door het (online) betrekken van mensen vanuit verschillende disciplines om doelstellingen te kunnen realiseren.
    • Van tijd tot tijd bewust weten te vertragen, waarmee we de verdieping zoeken voor een meer narratieve benadering van ontwikkeling van ieder mens.
    2.2

    Werk en banen

    De slimme netwerkorganisatie

    In de nieuwe netwerksamenleving vinden mensen elkaar makkelijker. Men zoekt verbinding en deelt van alles. Ook binnen organisaties zoeken medewerkers en externe professionals op een productieve manier verbinding met elkaar. Daardoor ontstaan gezonde, productieve werkomgevingen met grote overlevingskansen in een nieuw tijdperk.

    Nieuwe kijk op werken

    Mensen denken meer in termen van uitdaging en mogelijkheden, dan in functies en vastigheid. Het aantal freelancers groeit, zowel uit noodzaak als door vrije keuze. Bedrijven hebben graag freelancers in dienst omdat ze flexibel zijn. Voor freelancers is het dankzij internet veel gemakkelijker om werk te vinden. Mensen kiezen ook steeds vaker voor een freelance positie omdat ze graag eigen baas willen zijn.

    Sociaal ondernemen

    Er ontstaan nieuwe ondernemingsvormen en dienstverleningsconcepten doordat steeds meer mensen voor zichzelf beginnen. Bijvoorbeeld voor beheer en onderhoud van de flexibele schil: van ZZP’ers die zich verenigen, tot marktplaatsen en slimme combinaties van flexibele arbeid die meebewegen met de behoefte van het bedrijf. Er zijn steeds meer talentpools van zelfstandigen en ook het aantal zelfstandigen die als hoofdaannemer van een project andere zelfstandigen betrekken, groeit.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij verantwoordelijkheid nemen voor onze leerlingen en studenten door ze goed voor te bereiden op sociale (zelf)redzaamheid, en voor de professionaliteit van onze medewerkers.

    Dit kan als we:

    • In de opleidingsprogramma’s en bij de begeleiding van leerlingen/studenten voldoende aandacht schenken aan de toekomstige werkomgeving, die meer dynamiek kent dan in het verleden. Het werken in een slim netwerkverband zal eveneens geoefend moeten worden.
    • Meer leraren in flexibele dienst hebben die eveneens actief zijn in het werkveld en daarmee actuele kennis kunnen overdragen.
    • Deskundigheidsbevordering (lerarenregister) stimuleren en registreren. Voor Landstede Groep als werkgever betekent dit dat het scholingsaanbod een middel wordt om de kwaliteit van het lesgevend personeel te verhogen. Anderzijds zullen scholings- en loopbaanmogelijkheden medebepalend zijn voor de aantrekkelijkheid van Landstede Groep als werkgever.
    2.3

    Lerende samenleving verandert

    Een nieuwe tijd vraagt om nieuwe competenties

    De arbeidsmarkt verandert en vraagt om andere of nieuwe competenties. Wat het onderwijs aan jongere generaties meegeeft is bepalend voor de ontwikkeling van een innovatieve en creatieve samenleving: het verwerven van kennis, vaardigheden en een onderzoekende houding, en het leren afwegen wat goed en zinvol is, hoe een weg te vinden in het leven. Nieuwsgierigheid en creativiteit worden versterkt door over grenzen heen te kijken: van het eigen kunnen, de eigen kennis, de eigen cultuur, maar ook over de geografische grenzen. Door internet zijn informatietoegang en communicatie plaats- en tijdonafhankelijk geworden. Sociale netwerken en community’s verbinden mensen met elkaar, zodat ze snel leergemeenschappen kunnen vormen om met en van elkaar te kunnen leren.

    Toeleiden naar een plek in de samenleving

    Economische veranderingen ontstaan door politieke keuzes (participatiemaatschappij), door de open Europese markt (transportsector) en door het online koopgedrag (detailhandel). Het beroepsonderwijs moet voldoende vakkennis en vaardigheden meegeven om adequaat om te kunnen gaan met een veranderende vraag vanuit de arbeidsmarkt. Een verbeterde aansluiting tussen opleiding en beroep vraagt van het beroepsonderwijs veel flexibiliteit. De overheid stimuleert scholen om hun lesprogramma’s zo in te richten, dat het mogelijk is om studeren te combineren met de opbouw van een succesvol bedrijf.

    Aandacht voor vakmanschap

    Maatschappelijk gezien lijkt er sprake van een herwaardering van vakmanschap en vakopleidingen. Er is een groeiende markt voor ambachtelijke, ‘eerlijke’ producten, voor unieke, op maat gemaakte producten, en voor kwaliteit. Ook in het onderwijs lijkt er sprake te zijn van herwaardering van vakmanschap. De komende jaren dreigen op de arbeidsmarkt tekorten te ontstaan aan goed geschoolde vakmensen.

    Vraag om maatwerk

    Het aantal voortijdige schoolverlaters is de afgelopen jaren sterk gedaald, maar het einddoel, het terugdringen van het aantal voortijdig schoolverlaters tot 25.000 in 2016, is nog niet gehaald. Steeds meer leerlingen/studenten volgen algemeen vormend onderwijs en steeds minder leerlingen/studenten halen de opleidingsniveaus die verwacht worden. Ook is het gat tussen havo en hbo groot en zien we veel uitval binnen de havo.

    Leerlingen/studenten leren op alle momenten en willen alle opties ter beschikking hebben. Ze willen zich meer onderscheiden ten opzichte van anderen. Dat vraagt om meer variatie in beoordelingen, maar wellicht ook om een speelser karakter van het onderwijs. Er is echter meer gaande. Door de opgeknipte leerroutes raken steeds weer belangrijke gegevens over leerlingen kwijt. Bovendien is er op de werkvloer een tekort aan vakmensen. De nieuwe kwalificatiestructuur in het middelbaar beroepsonderwijs brengt eenduidigheid, maar ook een grotere variëteit in keuzedelen. Er is behoefte aan flexibilisering, vraaggestuurd, en resultaatgericht. Onderwijs aan kleine groepen en steeds vaker op individueel niveau is noodzakelijk: maatwerk. En dat stelt weer hogere eisen aan de logistiek.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij de uitdaging aangaan onze kerntaken opnieuw te doordenken en vorm te geven, zodat ze goed aansluiten op verwachtingen en behoeftes van leerlingen en studenten, ouders en de wereld buiten het onderwijs.

    Dit kan als we:

    • Nieuwe (leer)inzichten in het onderwijs(programma’s) weten te implementeren, die aansluiten bij een innovatieve en creatieve samenleving.
    • Met ons profielkenmerk Ondernemend nadrukkelijk de verbinding weten te leggen met de veranderende arbeidsmarkt en “ondernemendheid” en ondernemerschap een vast onderdeel in curricula te laten zijn.
    • Middels vraag-creatie nadrukkelijk in relatie zijn en blijven met onze stakeholders. De Raad van Inzicht (counter-partner voor het College van Bestuur) en de Raden van Advies (counter-partners voor teams en directie beroepsonderwijs) zijn hiervan concrete voorbeelden.
    • Onderwijs aanbieden dat goed aansluit bij de behoeften van onze leerlingen. Door te werken met leerroutes worden leerlingen uitgedaagd om op eigen niveau en tempo te leren en zich voor te bereiden op het vervolgonderwijs.
    • Voldoende (vertraagde) tijd weten in te ruimen voor zingevingsvraagstukken, om leerlingen/studenten na te laten denken over wie ze willen zijn.
    • De positie van de meerderjarige leerling/studenten apart weten te benaderen: immers weten we uit onderzoek dat één van de succespunten van beperking van voortijdig schoolverlaten is het betrekken van ouders bij de school. Tegelijk willen we studenten laten uitgroeien tot zelfstandige beroepsbeoefenaars. Dan zullen we ook moeten accepteren dat meerderjarigen hun eigen keuzes maken – zonder inmenging van ouders - en moeten voorzien in die keuzes, eventueel op latere leeftijd. Met andere woorden: we zullen ons richten op grotere diversiteit in lesgroepen. Ook dat kan alleen door verdere flexibilisering met alle benodigde hulpmiddelen en vaardigheden.
    • Het vak burgerschap in samenhang met informatiewaardering weten te versterken. Goed geïnformeerde burgers zijn immers in staat betere keuzes te maken.
    2.4

    Gevolgen van nieuwe technologieën

    De invloed van technologie

    De inhoud en de vorm van het onderwijs veranderen door opkomst van nieuwe technologieën. De grote uitdaging is om de kerntaken opnieuw te doordenken en vorm te geven, zodat ze goed aansluiten op verwachtingen en behoeftes van leerlingen en studenten, ouders en de wereld buiten het onderwijs. Social media brengen scholen in contact met hun omgeving, waaronder ouders, en hebben de potentie om de relatie tussen onderwijs en maatschappij te versterken.

    Datagedreven onderwijs

    Het gebruik van data over het leerproces zoals leervoorkeuren en leertempo neemt toe en wordt gebruikt om maatwerk en optimale ondersteuning aan te bieden. Datagedreven onderwijs vraagt om een adequaat ict-fundament: goede verbindingen en programma’s, cloudoplossingen, laptops of tablets. Leerlingen/studenten bewegen zich anders in de samenleving door een variëteit aan kanalen, via veel verschillende ‘apps’. Informatiewaardering is een nieuwe vaardigheid die geleerd moet worden.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij oog hebben voor een nieuwe generatie leerlingen/studenten die is opgegroeid met nieuwe technologieën.

    Dit kan als we:

    • Gebruik weten te maken van alles wat de digitale wereld biedt. Dat vraagt nadenken over wat voor soort onderwijs je hoe wilt aanbieden, en vanuit dat vertrekpunt zoeken naar digitale middelen, apps, programma's, ondersteuning, en dergelijke. Er zijn al wel denkhulpen die taal en richting geven, zoals T-pack, flip the class, maar daarmee heeft het onderwijs nog niet (digitaal) vorm gekregen.
    • Het in de loop van de tijd gecomprimeerd geraakte leerproces voor leerlingen/studenten opnieuw uitvouwen en bekijken waar digitale winst gehaald kan worden. We zullen consequent moeten gaan denken in termen van ‘leerproces, contacttijd en verlengde leertijd’.
    • Onderwijs op afstand regelen voor studenten die een keuzedeel in bijvoorbeeld Rotterdam of Maastricht willen volgen.
    • Het gebruik van boeken minimaliseren dan wel afschaffen.
    2.5

    Verschuivende relatie tussen burger en staat

    Participatiesamenleving

    De overheid spreekt burgers steeds meer aan op de eigen verantwoordelijkheid om te zorgen voor de juiste kwaliteit van leven, met afnemende hulp van de overheid. In deze nieuwe participatiesamenleving is men verantwoordelijk voor z’n eigen leven en wordt ook aangesproken op de verantwoordelijkheid voor de zorg in de omgeving. Deze ontwikkeling brengt veranderingen in de samenleving maar ook in het ondernemen met zich mee en is van invloed op de thema’s gezondheid en zorg en ook op bijvoorbeeld medewerkersbeleid.

    Burgerkracht

    Burgers nemen in toenemende mate eigen verantwoordelijkheid en initiatief voor een betere samenleving. Overheden en maatschappelijke instellingen oriënteren zich – mede als gevolg van bezuinigingen – op mogelijkheden voor een verschuiving van taken richting de burger. Daarbij gaat het niet alleen om geld. Ook de cultuur is veranderd. Mensen willen meer zeggenschap en nemen meer verantwoordelijkheid voor hun eigen leefomgeving. De overheid stimuleert dit.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij verantwoordelijkheid nemen voor de sociale cohesie, en leerlingen en studenten voorbereiden op een maatschappij die gekenmerkt wordt door scherpere tegenstellingen/verhoudingen.

    Dit kan als we:

    • Ons handelen richten op het leren van onze deelnemers zodat zij
      • verantwoordelijkheid kunnen en durven nemen
      • leren omgaan met onzekerheden binnen een snel veranderende maatschappij
      • snel kunnen schakelen en zich aan kunnen passen.
    • Onze leerlingen/studenten zoveel mogelijk ondernemingsvaardigheden meegeven en in ons handelen datgene zichtbaar maken wat we zo belangrijk voor ze vinden. Dat doen we door aandacht te besteden aan employability en door het organiseren van post-scholingstrajecten in samenwerking met het bedrijfsleven.
    • Als organisatie tegenwicht weten te bieden aan de tegenstellingen die in de maatschappij ontstaan, onder andere door mensen te verbinden en onze waarden zichtbaar te laten zijn in ons denken en handelen.
    2.6

    Regionalisering en duurzaamheid

    De behoefte aan hergebruik, energiebesparing en natuurlijke grondstoffen neemt toe.

    Circulaire economie

    Grondstoffentekorten, veroorzaakt door overconsumptie en grote bevolkingsgroei dwingen ons van lineair naar circulair denken en doen: van lopende band, naar kringloop. In een circulaire economie eindigen producten niet op afvalbergen en vuilnishopen, maar is het einde van een cyclus weer het begin van een nieuwe. Daartoe moeten ontwerp- en productieprocessen en -ketens opnieuw en anders worden vormgegeven en ingericht.

    Regionalisering

    Bij regionalisering komt niet het mondiale maar het nationale, het regionale en het lokale voorop te staan. Daarbij gaat het om authenticiteit en eigenheid. Mensen vinden het belangrijk te weten wie ze zijn, waar ze vandaan komen en wat hun identiteit is. Regionalisering is een tegenreactie op globalisering en uit zich in de interesse voor geschiedenis en de toenemende belangstelling voor de “streek”. Lokaal staat voor status. De ervaringen zijn nog belangrijker dan het artikel zelf.

    Kortstondige krachtenbundeling op lokaal niveau

    Steeds meer zien we dat mensen hun krachten bundelen op lokaal niveau en zich in kortstondige gelegenheidsnetwerken organiseren. Als het doel is bereikt stopt (veelal) de samenwerking. Er is een nieuw begrip ontstaan: "gelegenheidswij'.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij naast de toenemende globalisering rekening houden met de tegenreactie, de behoefte aan geborgenheid, erkenning en de menselijke maat. We moeten zuinig zijn op grondstoffen, hulpbronnen en op talenten van mensen. Overeenkomstig de christelijke traditie waarin wij en onze waarden hun oorsprong vinden.

    Dit kan als we:

    • Als medewerker van Landstede Groep een beeld hebben van actief burgerschap, en ons ervan bewust zijn dat dat bij jezelf begint.
    • Keuzes maken en positie innemen op ecologische en sociale thema’s en deze weten te verbinden met onze waarde “verantwoordelijkheid nemen voor jezelf, de ander, de samenleving en de aarde”.
    • Vanuit onze authenticiteit weten te inspireren en aanzetten tot denken en laten zien dat we beseffen wat er in de wereld om ons heen speelt.
    • Leren hoe leerlingen/studenten en medewerkers zelf door bewustwording en reflectie steeds meer bewust raken van het maken van keuzes in verbinding met elkaar en met het goede dat onze Schepper ons heeft gegeven.
    2.7

    Aandacht voor gezondheid en bewegen

    Voedsel speelt een belangrijke rol als het gaat om gezondheid. Maar ook beweging en ons geestelijk welbevinden zijn van invloed op de fysieke gesteldheid. Meer en meer kiezen we voor een integrale aanpak. Onderwijsraden en het ministerie van OCW adopteren het thema Gezondheid (Sport, Bewegen en een Gezonde Leefstijl). Een “Gezonde School” stimuleert de gezondheid van leerlingen, studenten en medewerkers.

    Gezonde voeding

    Gezonde mensen hebben vrijheid om te doen wat ze willen, ze hebben energie, voelen zich in balans en zien er goed uit. Om die redenen zet de behoefte aan gezond eten en kennis daarover verder door. Omdat consumenten transparantie eisen van de voedselproductieketen zien we steeds meer informatie op de verpakkingen. Cateraars en restauranthouders kiezen vaker voor een korte en transparante keten; waarbij eerlijke, lokale producten van het seizoen worden gebruikt en (verplicht) aangegeven wordt waar het vandaan komt.

    Meer dagelijkse beweging

    Bewegen is steeds belangrijker nu de meeste mensen een zittend beroep hebben. Niet alleen door middel van programma’s op bijvoorbeeld sportscholen, maar ook gewoon in het dagelijks leven. Vitalisering van het algemene leefpatroon is essentieel. Gezond ouder worden kan als een maatschappelijke trend worden gezien. Op kantoren wordt al meer staand vergaderd aan statafels, tv kijken kan lopend op een loopband. Bewegen is ook goed voor het brein. Actief zijn houdt niet alleen ons lichaam fit, maar houdt ook onze hersenen in goede conditie.

    Cross-overs

    Op gezondheidsgebied verschuift de aandacht van curatief naar preventief. Mensen hebben meer geld en aandacht over voor een gezonde levenswijze. Daardoor zullen er steeds meer cross-overs en samenwerkingsverbanden plaatsvinden tussen zorg en welzijn, en sport en bewegen. Zorg en techniek gaan meer samenwerken om kwaliteit en betaalbaarheid van zorg mogelijk te maken en om de zorgvragers op technisch gebied te ondersteunen.

    Waar denken we aan in relatie tot ons handelen?

    Dat wij ons profielkenmerk Sport en Gezondheid nadrukkelijk combineren en de kracht van cross-overs in sport, gezondheidszorg, technologie en ICT met onze omgeving weten te verbinden.

    Dit kan als we:

    • De maatschappelijke ontwikkelingen nauwlettend volgen en blijvend weten te vertalen naar programma’s voor gezonde levensstijl voor leerlingen/studenten en medewerkers. Hierbij hoort ook het stimuleren van een gezonde schoolomgeving, zodanig dat het gezond gedrag vergemakkelijkt.
    • Aandacht blijven geven aan het programma “Fit en sportief” voor leerlingen, studenten en medewerkers binnen een “Gezonde School”. De scholen van Landstede Groep voldoen aan de hiervoor geldende landelijke norm en dragen de gezonde school vignetten Bewegen en sport en Voeding.
    • De beschikbare kennis en kunde binnen Landstede Groep blijven verbinden en in relatie brengen met externe expertise. Dit doen we door nieuwe initiatieven te ontwikkelen, betrokken te zijn bij landelijke innovaties en in gesprek te zijn met het regionale werkveld over eisen die aan afgestudeerden worden gesteld.
    • Met ons ruime aanbod aan beroepsopleidingen, bedrijfs-/ instellingsgerichte trajecten en opleidingen in het voortgezet onderwijs op het gebied van gezondheidszorg, sport, technologie en ICT combinaties weten te maken die opleiden voor de beroepen van morgen.
    • De relevantie van tijdig om- en bijscholen zien en activeren.

    Regionale ontwikkelingen

    Regionaal zijn er drie elementen die voor het onderwijs beleidsbepalend zijn: het huidige verzorgingsgebied van Landstede Groep, de demografische ontwikkeling en de economische structuur.

    Verzorgingsgebied

    Het verzorgingsgebied van Landstede MBO en Landstede Voortgezet Onderwijs is recent in kaart gebracht en gevisualiseerd.

    Toelichting

    Bovenstaande afbeelding geeft weer waar de studenten van Landstede MBO woonachtig zijn. De rode punaises staan voor Harderwijk, Raalte en Zwolle. Ieder vakje is een postcodegebied. Hoe donkerder de kleur groen, hoe meer studenten afkomstig zijn uit dat specifieke postcodegebied.
    Vooral specialistische opleidingen die in de directe regio niet of nauwelijks worden aangeboden, trekken meer studenten van verder weg.

    Toelichting

    Bovenstaande afbeelding geeft weer waar de leerlingen van Landstede Voortgezet Onderwijs woonachtig zijn. De rode punaises geven de plaatsen weer waar onze vo-scholen staan. Ieder vakje is een postcodegebied. Hoe donkerder de kleur blauw, hoe meer leerlingen afkomstig zijn uit dat specifieke postcodegebied.

    Demografische ontwikkelingen

    De bevolkingsprognoses voor de komende jaren zeggen ons of we met groei of krimp van het leerlingen (vo) en studenten (mbo) aantal rekening moeten houden. Uitgesplitst naar gemeenten en leeftijd met een prognose tot 2025 levert dat de volgende overzichten op:

    Toelichting

    Tot 2025 is de verwachting dat in de gemeenten binnen het verzorgingsgebied van Landstede Voortgezet Onderwijs een sterke daling van het aantal 4- tot 12-jarigen plaats zal vinden. De gemeente Zwolle is daarop een uitzondering. Deze gemeente laat een groei van 2,5 tot 10% zien in 2025. Voor de scholen voor voortgezet onderwijs in Zwolle betekent dit, dat er bij een gelijkblijvend marktaandeel het aantal leerlingen in dezelfde tred zal groeien. In de andere gemeenten waar Landstede Groep voortgezet onderwijs aanbiedt, zien we een sterke krimp. In Dronten blijft het aantal stabiel.

    Voor de groep 12- tot 17-jarigen geldt in grote lijnen dezelfde trend. De gemeente Zwolle groeit sterk, maar ook de gemeente Harderwijk laat groei zien. De gemeente Raalte laat daar tegenover, in dezelfde leeftijdscategorie, een sterke daling zien. Een kanttekening bij de groei in Zwolle en Harderwijk is de sterk regionale functie van het beroepsonderwijs. Studenten komen, meer dan in het voortgezet onderwijs, uit de direct aangrenzende regio’s. In deze regio’s wordt de komende jaren over het algemeen een daling van het aantal 12- tot 17-jarigen verwacht.

    Kijkend naar de totale bevolking in de regio waar Landstede Groep actief is, is het beeld wisselend. Groei tot sterke groei in Harderwijk, Raalte, Zwolle en Kampen. Op de Noord West Veluwe wordt op termijn een licht krimp of stabilisering van het aantal inwoners verwacht.

    Regionale economische structuur

    We stellen ons onderwijs nauw af op de afspraken die zijn gemaakt op provinciaal en gemeentelijk niveau tussen de “vier O’s”; onderwijs, ondernemers, overheid en onderzoek.

    Overijssel, regio Zwolle (met o.a. Raalte, Ommen, Hardenberg, Kampen en Dronten)
    Een aantal regionale topsectoren zijn door bedrijfsleven, overheid en kennisinstellingen geïdentificeerd voor deze regio. Dit zijn de sectoren Agro & Food, Kunststoffen en Health & Care. Twee in het oog springende initiatieven die de positie van deze regio versterken zijn het Polymer Science Park (PSP) en het Health Innovation Park (HIP).

    • Het PSP biedt mogelijkheden voor studenten om in samenwerking met bedrijven uitgebreid en praktijkgericht te experimenteren rond industrieel toegepast onderzoek op het gebied van kunststoffen.
    • Het HIP fungeert als platform voor zorgaanbieders, ondernemers, zorgverzekeraars en kennisinstellingen in de regio Zwolle en helpt bij het realiseren van kansrijke innovatieve ideeën op het gebied van health en care. Ook hier kan en wil Landstede Groep een belangrijke rol spelen.

    Daarnaast is de agrarische sector een krachtige economische sector die beeldbepalend is in onder meer Salland. De overheid heeft de land- en tuinbouw in deze regio aangemerkt als een topsector; “AgroFood”, een sector met toekomst, met cross-overs richting onder meer de Vrijetijdseconomie (recreatie en toerisme) en Logistiek.
    (bron: regio Zwolle monitor 2014)

    Gelderland, regio Noordwest Veluwe

    In de arbeidsmarktregio Stedendriehoek en Noordwest Veluwe zijn zorg en welzijn, zakelijke diensten, industrie en detailhandel de sectoren met de meeste banen. Ten opzichte van Nederland is het aandeel banen in de zorg & welzijn en het openbaar bestuur groot. Dit maakt dat de werkgelegenheid in de Stedendriehoek en Noordwest Veluwe extra gevoelig is voor overheidsbeleid en bevolkingsontwikkelingen.
    De zorg heeft zich ontwikkeld van “banenmotor” tot “krimpsector”. Het openbaar bestuur heeft net als de zorg te maken met een fors banenverlies. De derde sector met een (iets) groter aandeel in de werkgelegenheid, dan landelijk, is de industrie. Ook in deze sector krimpt het aantal banen verder, door de voortgaande stijging van de productiviteit en verplaatsing van productie naar bijvoorbeeld lagelonenlanden.
    (Bron: Regio in beeld 2014|UWV-werken aan perspectief)

    Deel 3
    Wat staat ons te doen
    Strategische keuzes

    Om goed op te kunnen leiden, heb je gepassioneerde, competente mensen nodig, met vakkennis en vakvaardigheid, die flexibel inzetbaar zijn. Professionaliseren van medewerkers, versterking van de kwaliteitszorg en optimalisering van de inrichting van het onderwijs liggen daaraan ten grondslag. Ook wordt ingezet op een benaderbare en effectieve onderwijsorganisatie, digitalisering en onderwijs, financiële strategie en integrale huisvesting, van zowel voortgezet onderwijs als beroepsonderwijs.

    • Professionaliseren medewerkers
    • Professionalisering onderwijs
    • Professionele leergemeenschap
    • Kwaliteitsversterking middelbaar beroepsonderwijs
    • Kwaliteitsversterking voortgezet onderwijs
    • Inrichting van de onderwijsorganisatie
    • Digitalisering en onderwijs
    • Financiële strategie
    • Integrale huisvesting
    3.1
    Professionaliseren medewerkers
    3.2
    Professionalisering onderwijs
    3.3
    Professionele leergemeenschap
    3.4
    Kwaliteitsversterking beroepsonderwijs
    3.5
    Kwaliteitsversterking voortgezet onderwijs
    3.6
    Inrichting van de onderwijsorganisatie
    3.7
    Digitalisering en onderwijs
    3.8
    Financiële strategie
    3.9
    Integrale huisvesting

    Deel 2

    3. Wat staat ons te doen

    Met de vijf waarden als opdracht voor ons denken en handelen en de profielkenmerken als richtinggevers die de waarden herkenbaar maken, wil Landstede Groep vanuit haar visie op leren, leven en werken dat individuen in de samenleving een plaats kunnen innemen als zelfstandige, betrokken en verantwoordelijke mensen.

    Landstede Groep is van mening dat een goede school opleidt voor een samenleving die er nog niet is. Op een goede school bereiden leerlingen en studenten zich voor op het nieuwe en onbekende van de toekomst. School is voor hen een plek waar ze “real-time” of virtueel kunnen oefenen, op zowel individueel, werkzaam als maatschappelijk gebied, zonder directe onaangename gevolgen. Op die manier kunnen zij zich volgens de zogeheten ‘Bildungs’-pedagogiek ontwikkelen tot bekwame, competente vaklieden en vooral ook vrije mensen. Bildung bevordert ruimdenkendheid en grootmoedigheid. Om als onderwijsinstelling op deze wijze invulling te kunnen geven aan het onderwijs zijn professionalisering en kwaliteitszorg van essentieel belang. Bovendien is professionalisering een van de landelijke vastgestelde beleidsthema’s waarop mbo-instellingen gericht inzetten om de onderwijskwaliteit verder te verhogen. Landstede kiest de komende jaren voor professionalisering van de leergemeenschap van zowel voortgezet als beroepsonderwijs en de medewerkers. Ook wordt ingezet op een benaderbare en effectieve onderwijsorganisatie, digitalisering en onderwijs, financiële strategie en integrale huisvesting, van zowel voortgezet onderwijs als beroepsonderwijs.


    3.1

    Professionaliseren medewerkers

    Professionalisering van de medewerkers is essentieel bij de professionalisering van het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs van Landstede Groep. Onderdeel is het verbeteren van het personeelsbeleid. Functionerings- en beoordelingsgesprekken zullen structureel plaatsvinden, opleidingen en ontwikkelingsmogelijkheden worden op orde gebracht, bekwaamheid wordt onderhouden. Met het doel om te ontwikkelen naar een taakvolwassen organisatie met een professionele cultuur. Hierbij ligt de focus op management-development -het geheel aan maatregelen en activiteiten die de kwaliteit van het management versterken-, onderwijskundig leiderschap en op de bekwame, competente leraar. Een leraar met vakkennis en vakvaardigheid, die flexibel inzetbaar is in verschillende teams.

    Hoe omschrijf je een goede, leidinggevende of leraar? Wat is de essentie van onderwijzen, begeleiden en coachen? Waarom is bevlogenheid zo belangrijk in het geven van inspirerend en motiverend onderwijs? Deze en meer vragen zullen leidend zijn in de voortdurende professionalisering, die niet alleen gericht is op de functie, maar op de hele persoon van de leidinggevende of leraar als professional. In het zich positioneren -oordelen en handelen- manifesteren leidinggevenden en leraren hun professionaliteit, binnen de spanningsvelden en dilemma’s van elke dag. Hun persoonlijke professionele identiteit wordt bepaald door hun visie op de pedagogische, de onderwijskundige, de levensbeschouwelijke en de maatschappelijke dimensie. Inzicht in die dimensies is daarmee belangrijk voor professionalisering van de pedagogische relatie, met als kernwoorden: gesprek, dialoog, ruimte, tijd en aandacht. Want mens zijn, is groeien in relaties: leren van en met elkaar, ten behoeve van autonome zelfontplooiing.

    Wat geldt voor leerlingen en studenten geldt ook voor leraren en leidinggevenden. Onze visie op onderwijzen, leren, ontwikkelen van leerlingen en studenten is daarom gelijk aan de visie op onderwijzen, leren en ontwikkelen van leraren en leidinggevenden. Daarom richten we ons ook bij de professionalisering van onze medewerkers op de professionele leergemeenschap, die inclusief is. Bij dit thema staan eveneens op het programma: het opstellen van strategische medewerkersplannen en het ontwikkelen en professionaliseren van medewerkers, hetgeen geldt voor zowel onderwijzend als onderwijsondersteunend personeel.

    Sinds 2012 is de regeling Bekwaamheid management en professionalisering onderwijsmedewerkers van kracht. Landstede Groep heeft hier als instelling een plan van aanpak voor gemaakt dat destijds is beoordeeld door MBO in Bedrijf. Dit plan wordt geactualiseerd en aangevuld op basis van de thema’s van de Lerarenagenda en de afspraken uit het Nationaal Onderwijsakkoord (NOA). Ook geven we in dit plan van aanpak de initiatieven aan die we gaan nemen ten aanzien van de onderwerpen binnen de Lerarenagenda, de regeling Bekwaamheid management en professionalisering onderwijsmedewerkers, en het NOA, evenals de ontwikkelingen die we in gang gaan zetten om de professionele ontwikkeling van medewerkers te stimuleren.

    3.2

    Professionalisering onderwijs

    In de visie van Landstede Groep op waarde(n)vol leren, leven en werken draait het niet alleen om leerlingen, studenten en deelnemers. Een leven lang leren geldt ook voor de leraar als professional. Alle ontwikkelingen in de samenleving vragen om innovatie en gedragsverandering en daarbij behorende ‘vernieuwende’ leraren. Daarom sluit Landstede Groep graag aan bij professionalisering als één van de landelijke vastgestelde beleidsthema’s waarop onderwijsinstellingen gericht inzetten om de onderwijskwaliteit verder te verhogen. Daarbij gaat het om begeleiding en ontwikkeling van leraren en de aansluiting van de professional bij het bedrijfsleven. Het doel is om scholen en leraren in staat te stellen zich optimaal op hun hoofdtaak te richten: het organiseren en verzorgen van goed onderwijs zonder onnodige (administratieve) lasten en regeldruk.

    Ook in de nuances kenmerkt zich de professionele onderwijsinstelling. Daarom is het belangrijk om behalve de organisatie brede uitwerking van kwaliteit(szorg), zoals modellen en systemen, juist ook de kwaliteit van leerprocessen die plaatsvinden op het niveau van de onderwijspraktijk, van de leraar en de leerling/student, op orde te hebben. De essentie van beide is gelijk: Voortdurend verbeteren binnen een professionele organisatie met een professionele onderwijscultuur.

    Professionele ontwikkeling

    Leraren, instructeurs en onderwijsassistenten vormen de spil van het onderwijs: zij bepalen in hoge mate de onderwijskwaliteit, de leerling-prestaties, en de tevredenheid en het welbevinden van leerlingen/studenten. Het is daarom belangrijk dat zij bekwaam zijn én gedurende hun loopbaan blijven investeren in hun professionele ontwikkeling en daartoe ook in de gelegenheid worden gesteld. Het geven van onderwijs is echter niet (alleen) een individuele aangelegenheid: onderwijsteams dragen binnen de scholen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het onderwijs, maar ook voor de kwaliteitsborging en de kwaliteitsverbetering. Het is daarom belangrijk dat er binnen de teams sprake is van een (verdere) professionele houding en een lerende cultuur die professionalisering verder stimuleert. Bovendien vraagt de veranderende omgeving om een innovatieve houding en nieuwe onderwijsstijlen.

    3.3

    Professionele leergemeenschap

    Bij een goede school past een professionele leergemeenschap: een groep (vak)mensen, gemotiveerd door een gedeelde visie op leren, die elkaar ondersteunen in het vinden van manieren, binnen en buiten hun directe gemeenschap, met het collectieve doel het leren van leerlingen/studenten te verbeteren.

    Bekijk hier de uitgebreide versie

    De professionele leergemeenschap van Landstede Groep kenmerkt zich door de professionele cultuur, die zich richt op gedeelde normen en waarden. De focus ligt op het leren van de leerlingen/studenten. Het leiderschap is gericht op het begeleiden, ondersteunen, faciliteren en op onderdelen sturen van samen leren. Er is een organisatiestructuur gecreëerd die dat mogelijk maakt. De ontwikkelde werkgewoonten bevorderen samenwerkend leren en bieden ruimte om elkaar te ondersteunen.

    Dit vereist een goed passend en werkend informatiesysteem, gericht op het leren van leerlingen/studenten en het verbeteren van de resultaten, met samen ontwikkelen als uitgangspunt. Kernwoorden hierbij zijn: motivatie, betrokkenheid, toewijding en werkplezier.

    Binnen de professionele leergemeenschap hebben medewerkers een gedeelde visie en ze dragen een collectieve verantwoordelijkheid voor het leerproces van de leerling/student. De samenwerking is gericht op het leren: leren van, met en door elkaar, zowel in het team als individueel. Reflecteren is een basishouding, input van leerlingen/studenten is vanzelfsprekend. Er is sprake van openheid, netwerken en samenwerkingsverbanden. Creativiteit en innovatief denken worden aangemoedigd. De professionele leergemeenschap is inclusief: College van Bestuur, directies, leraren, ondersteunende medewerkers, medezeggenschaps-, leerling-, student- en ouderraden worden allen betrokken. De onderlinge werkrelatie is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, respect en steun. Medewerkers voelen zich competent.

    3.4

    Kwaliteitsversterking beroepsonderwijs

    Het bieden van kwalitatief goed onderwijs is vanzelfsprekend de kern waar het bij Landstede Groep om draait. Vanzelfsprekend wil echter niet zeggen dat het van zelf gaat. Daarom hebben we de afgelopen jaren aanzienlijk geïnvesteerd in het ontwikkelen van de kwaliteit maar vooral ook in het borgen van deze kwaliteit binnen alle geledingen van de organisatie. De recente invoering van het managementportal “Qlikview” is daar een voorbeeld van. Naast een duidelijke visie op de wijze waarop studenten leren en ontwikkelen, moet het onderwijs goed gestructureerd en georganiseerd zijn. Dat wil zeggen dat de opbouw van de opleidingen helder is en dat zaken administratief goed vastgelegd worden. Dit vraagt naast goede instrumenten en systemen om een organisatie breed bewustzijn. Een gezamenlijke focus op kwaliteit.

    Kwaliteitscontrole intern

    Landstede Groep blijft de studenten bevragen op de resultaten, zodat waar mogelijk tijdig bijgestuurd kan worden. Dit gebeurt onder meer met landelijke tevredenheidsonderzoeken. Maar ook door bijvoorbeeld de Studentenraad, vertegenwoordigd door mbo-studenten, die met regelmaat in gesprek gaat met het College van Bestuur.

    Dankzij het uitvoeren van interne audits bestaat er enerzijds een focus op kwaliteit en anderzijds inzicht in eventuele tekortkomingen of risico’s op het gebied van kwaliteit. Op basis van deze inzichten worden verbetertrajecten ingezet. Behalve in de nota Kwaliteit is het kwaliteitsbeleid vastgelegd in het Kwaliteitsplan 2015-2018. Hiervoor hebben medewerkers, studenten en stakeholders input geleverd. Met dit kwaliteitsplan wil Landstede Groep het onderwijs verder professionaliseren en bouwen aan het versterken van een cultuur waarin het leveren van kwaliteit een vanzelfsprekendheid is en blijft.

    Kwaliteitsondersteuning

    Daar waar kennis, vaardigheden of systemen ontbraken zijn er praktijkgerichte en gebruiksvriendelijke instrumenten ontwikkeld of wordt professionele ondersteuning verleend. Voorbeelden hiervan zijn de kwaliteitswaaier, team toolbox, themabijeenkomsten over kwaliteit, de ondersteuning bij ontwikkeltrajecten en/of het analyseren van rendementen. Met de team toolbox is het onderwerp kwaliteit geborgd in de Planning & Control-cyclus binnen de scholen. Dit geldt ook voor de Planning & Control-cyclus op het niveau van de instelling waar kwaliteitszorg een vast onderwerp van gesprek is. Op die manier wordt de kwaliteit en de voortgang van beleidsuitvoering periodiek geëvalueerd.

    Kwaliteitscontrole extern

    Zowel bij landelijke overleggen (MBO-raad, het Nederlandse coördinatiepunt van European Quality Assurance in Vocational Education and Training (NLQAVEt)) als regionale overleggen, bijvoorbeeld kwaliteitsoverleg NO Nederland zijn we gesprekspartner. Daarnaast is Landstede Groep internationaal actief. Voor de komende jaren staan diverse Erasmus+ projecten op de rol, waaronder sinds twee jaar minimaal een project om de inspanningen op kwaliteitsverbetering te toetsen en te ontwikkelen met Europese partners.

    3.5

    Kwaliteitsversterking voortgezet onderwijs

    Een aantal jaren geleden is een proces gestart om te komen tot structurele en systematische kwaliteitszorg binnen het voortgezet onderwijs van Landstede Groep. Nog te vaak werd een school verrast door een kritisch inspectieoordeel. Er is bewust een aantal activiteiten ontplooid om goede kwaliteitszorg te creëren. Allereerst zijn de begrippen kwaliteit en kwaliteitszorg gedefinieerd en zijn er op directieniveau portefeuillehouders kwaliteitszorg aangesteld.

    Belangrijk is om de herkomst te bepalen, het heden te omschrijven en de toekomstige doelen te formuleren. De scholen kregen inzicht in sterke en zwakke punten. Diepgaande analyse van opbrengstenoordelen en kwaliteitskaarten hebben zeer geholpen. Daarnaast is een tweetal belangrijke instrumenten ingevoerd om de kwaliteit te meten en te monitoren. Voor de “zachte” kant is dat kwaliteitscholen.nl en voor de “harde”, cijfermatige kant het managementportal van “Qlikview”. Gebruik van deze instrumenten heeft ertoe geleid dat scholen inzicht in de eigen situatie hebben gekregen. Ook de audits als verbeterinstrument worden onverkort ingezet.

    De VO-koers

    De koers van de verschillende VO-scholen van Landstede Groep is gevarieerd. Elke school heeft een eigen dynamiek en eigen accenten. Gemeenschappelijke factor is in ieder geval dat zij niet uitsluitend aan een door de Onderwijsinspectie VO geformuleerde basiskwaliteit willen voldoen en het daar bij willen laten. Door die focus los te laten kan er goed gewerkt worden aan de eigen doelen, die veelal verder gaan dan de basiskwaliteit.

    Een volgende fase van ontwikkeling is om op basis van de opgedane kennis goede verbeterplannen te maken, al dan niet in de vorm van teamplannen. Deze plannen worden volgens de SMART-methode geformuleerd (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) en de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act) is van toepassing. Alleen dan zijn er mogelijkheden tot duurzame verbetering. De scholen zijn volop bezig de plannen zodanig in te richten. Met het oog op de toekomst zal de aandacht vooral gericht worden op beleidsmatige verankering van kwaliteitszorg.

    Kwaliteitsontwikkeling

    Een volgende belangrijke stap in de ontwikkeling is kwaliteit in de klas, kwaliteit op individueel niveau. Daar wordt uiteindelijk de kwaliteit gemaakt. Er wordt volop ingezet op de verdere professionalisering van alle medewerkers. Een drietal ontwikkelingen ondersteunen dit inzicht:

    • De VO-scholen van Landstede Groep willen professionele leergemeenschappen zijn. Daartoe is ontwikkeling van de professionaliteit van elk personeelslid noodzakelijk. Dat vereist een cultuur, waarin feedback, zelfreflectie, leerbaarheid en verantwoording willen afleggen vanzelfsprekend zijn. De verbetercultuur is de norm.
    • De ontwikkeling van professionele leergemeenschappen staat ook centraal in het sectorakkoord VO 2014-2017. Er wordt fors ingezet op personeelsontwikkeling. Doel is niet alleen om aan basale kwaliteit, verwoord door de Inspectie VO, te voldoen, maar de lat hoger te leggen. Daartoe zal een goed ontwikkeld systeem voor de gesprekkencyclus noodzakelijk zijn. Hier past dan ook de 360 graden feedback en intensief lesbezoek. De komende periode zal binnen de kwaliteitszorg het accent steeds meer komen te liggen op de verbetering van het primair proces. Daar zijn goed doordachte en haalbare plannen voor noodzakelijk. Essentieel is dat de plannen zo geformuleerd zijn, dat achteraf geconstateerd kan worden of de doelen daadwerkelijk gehaald zijn.
    • Bij de opzet van de plannen wordt onderscheid gemaakt in vier fases van ontwikkeling. De eerste is reageren op externe prikkels, de tweede is deze prikkels voor te zijn, de derde is een samenhangend kwaliteitsbeleid te ontwikkelen en de laatste betreft individuele kwaliteitszorg. Deze fasen worden nadrukkelijk in de nota kwaliteitszorg VO onderscheiden. Ook de bekende onderwijskundige Andy Hargreaves onderstreept nog eens factoren die tot succesvol onderwijs leiden en waar Landstede Groep graag werk van maakt: Heb vooral focus op de praktijk van de leraar, Ontwikkel leiderschap, Investeer in een positieve relatie met alle medewerkers en Investeer in betrokkenheid van leerlingen en de lokale gemeenschap.

    3.6

    Inrichting van de onderwijsorganisatie

    Landstede Groep als onderwijsorganisatie kent een platte organisatiestructuur die wordt gekenmerkt door een groot aantal kleinschalige vestigingen die lokaal en regionaal verankerd zijn en bestaat uit onderwijseenheden in het middelbaar beroepsonderwijs en het voortgezet onderwijs, een internationale school en opleidingen voor bedrijfs-/instellingsgerichte trajecten (verankerd in de eenheden voor beroepsonderwijs). Daarnaast heeft de organisatie onderwijsondersteunende afdelingen en een bestuursdienst.
    Landstede Groep als onderwijsinstelling heeft 53 vestigingen in Flevoland, Overijssel en Gelderland, 24.000 leerlingen/studenten in het beroeps- en voortgezet onderwijs en 2.400 medewerkers.

    Ontwikkelagenda ‘Inspireren, innoveren en investeren’

    Landstede Groep streeft een doelmatige inrichting van de organisatie na. Medio februari 2015 zijn de resultaten van een analyse van de huidige inrichting opgeleverd en door COR/MR VO-raad, directie en bestuur vastgesteld. De opbrengsten van deze analyse zijn opgenomen in de ontwikkelagenda voor Landstede Groep met als titel; “Inspireren, innoveren en investeren”. De ontwikkelagenda vertoont nauwe samenhang met de strategienota. Voor de inrichting van de onderwijsorganisatie is een aantal uitgangspunten opgenomen die in de eerste helft van 2015 verder worden uitgewerkt en daarna ingevoerd.

    Puntsgewijs levert dat de volgende verbeteringen op:

    • Van participatie naar samenwerken of afstand nemen, afbouwen, daar waar het geen onderwijsactiviteiten betreft.
    • Een meer programmatische en projectmatige ontwikkelaanpak binnen de gehele organisatie.
    • Verantwoordelijkheid beter beleggen in opdrachtgever- en opdrachtnemerschap.
    • Decentraal wat kan, centraal wat moet; maatwerk contracten met directies.
    • Borgen van adequate besluitvorming en heldere overlegstructuren.
    • Directies in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs zijn integraal verantwoordelijk, met één eindverantwoordelijk directeur, hetgeen niet perse betekent dat de school/eenheid één directeur heeft. Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij het College van Bestuur, waar de Voorzitter van het College van Bestuur eindverantwoordelijkheid draagt.
    • Herinrichting van de bestuursdienst.
    • De afdelingen van de serviceorganisatie kunnen zich nog verder ontwikkelen in de ondersteuning van het primaire proces en kunnen beter onderling afstemmen. Dit vraagt om verdere standaardisering, vraagcreatie en maatwerk tegen vergoeding.
    • Professionalisering van medewerkers meer in eigen hand nemen door het starten van een academie voor medewerkers betreffende: vakmanschap, sociale innovatie, management development en ontwikkeling van (onderwijskundig) leiderschap.
    • Voor een effectievere onderwijsorganisatie is hervormen en herinrichten van de matrix- structuur van het beroepsonderwijs noodzakelijk.
    • In het beroepsonderwijs volgt onderzoek naar onderwijskundige verbeteringen die mogelijk kunnen worden gemaakt door “collegevorming”, op basis regio, branche en identiteit.

    Uitgangspunt blijft dat de onderwijseenheden zelf integraal verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van het onderwijs, de kwaliteitsborging daarvan en de examinering op basis van de kaders die centraal door het College van Bestuur zijn gesteld.

    Directies informeren en leggen hierover periodiek verantwoording af aan, het College van Bestuur. De afdelingen van de serviceorganisatie monitoren en ondersteunen de scholen, niet op een reparerende, maar pro-actieve manier. Er is sprake van een klantrelatie, met het streven naar een optimale balans tussen service, kwaliteit en prijs. De serviceafdelingen leveren advies, ondersteuning of diensten aan de hand van een duidelijk gestelde vraag die aansluit bij het organiseren van onderwijskwaliteit en de opgave om leerlingen en studenten zo af te leveren, dat ze doorleren, een baan vinden ofwel verder kunnen in de toekomst.

    Planning- en controlcyclus

    In 2014 is de interne planning- en controlcyclus vernieuwd. De doorontwikkeling die de komende jaren plaats vindt, gebeurt in nauwe afstemming met de onderwijsontwikkelingen. Binnen de beheersmaatregelen van de planning- en controlcyclus zal de planningshorizon verder verlegd worden. Met als doel om de strategische vraagstukken op het gebied van leerling- en studentontwikkelingen, huisvesting en medewerkers in samenhang tot onderwijskwaliteit en financiën optimaal af te stemmen.

    3.7

    Digitalisering en onderwijs

    ICT is niet meer weg te denken uit het onderwijs. De leerling, student van nu is met technologie opgegroeid. De grens tussen school en privé wordt steeds vager. Veranderingen van en in ons onderwijs kunnen (veel beter) gerealiseerd worden als gebruik wordt gemaakt van wat de digitale wereld biedt. Passende en goed werkende ICT is een essentiële voorwaarde voor goed onderwijs.
    Landstede Groep heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in ICT door al haar locaties te voorzien van een modern, snel en schaalbaar draadloos netwerk (wifi). Leerlingen, studenten en medewerkers hebben op elk gewenst moment, op elke locatie, met alle mogelijke vormen van apparatuur, toegang tot het web. En daarmee tot een veelheid aan leermiddelen, onderwijsondersteunende systemen en bedrijfsinformatiesystemen.

    ICT levert een belangrijke bijdrage aan het personaliseren van het onderwijs. Leraren krijgen hiermee de instrumenten om leerlingen/studenten te volgen, te coachen en te motiveren.

    Om inzicht in de voortgang van de leerlingen/studenten te vergroten en om leraren in staat te stellen te differentiëren, is het noodzakelijk dat er hoogwaardig educatief, adaptief, digitaal leermateriaal beschikbaar is, dat op maat kan worden ingezet. Daarnaast helpt ICT bij het organiseerbaar houden van dit maatwerk. Bijvoorbeeld door de administratieve lasten te verlagen en informatie in samenhang te presenteren, zodat de leraar sneller en trefzekerder goed onderbouwde beslissingen kan nemen.

    Het inzetten van persoonlijke devices voor leerlingen/studenten en leraren is pas echt rendabel als er gelijktijdig een gedifferentieerd aanbod van digitaal leermateriaal beschikbaar is, dat aansluit op de diverse behoeften van de leerling/student. Dit vergt een zorgvuldig gepland meerjarig leermiddelenbeleid dat qua timing aansluit op de introductie van persoonlijke devices voor leerlingen/studenten. In het voortgezet onderwijs is dit grotendeel gerealiseerd. Het persoonlijke device stelt de leerling/student in staat in eigen volgorde en tempo te werken, maar dat is niet meer dan een randvoorwaarde. Grootschalige inzet van persoonlijke devices door leerlingen/studenten heeft ook enorme gevolgen voor leraren: didactiek, curriculum en logistiek. Bij de voordurende professionalisering van leraren is mediawijsheid, -begrijpen hoe in de maatschappij door middel van de huidige technologie gecommuniceerd wordt- en gebruik weten te maken van alles wat de digitale wereld biedt van essentieel belang. Mediawijsheid wordt gezien als enige echt nieuwe vaardigheid van de 21e eeuw.

    De grootschalige inzet van persoonlijke devices door leerlingen/studenten en leraren stelt bovendien nieuwe eisen aan de capaciteit van de (draadloze) netwerkinfrastructuur en de internetverbinding, informatie management, het applicatiebeleid en gebruikersondersteuning. De belangrijkste vraag bij de inrichting van de ICT-infrastructuur is: welke functionele eisen stelt de bedrijfsvoering van Landstede Groep aan geautomatiseerde informatievoorziening en wat wil Landstede Groep vanuit haar verantwoordelijkheid zelf organiseren en aanbieden (en ook financieren) en wat kan benut worden uit de publieke cloud, gebruikmakend van persoonlijke devices? Bij dat laatste is een essentiële vraag welke afspraken gemaakt moeten worden over bijvoorbeeld beschikbaarheid, continuiteit, flexibiliteit en beveiliging.

    3.8

    Financiële strategie

    De financiële strategie van Landstede Groep is erop gericht om de kerncijfers rentabiliteit, solvabiliteit en liquiditeit van de onderwijs stichtingen, daar waar de scholen toe behoren, ook in lijn met de eisen van de Onderwijsinspectie te brengen. De rentabiliteit moet daarom minimaal neutraal zijn en afhankelijk van de desbetreffende stichting sterker positief ter verbetering van de huidige cijfers.

    Ontwikkelingen in bekostiging van de rijksoverheid moeten daarbij ingebed worden, naast ontwikkelingen van leerlingen, studenten en medewerkers. Het uiteindelijke doel is om het onderwijs optimaal te kunnen ondersteunen en van een positieve financiële positie te blijven voorzien. Dit vereist bij besluitvorming een verbeterde samenhang tussen gewenste activiteiten en de financiële haalbaarheid ervan, vertaald naar zowel liquiditeit als solvabiliteit. Ontwikkelingen in meerjarenbeleid worden daarbij vertaald naar financiële meerjarenbegrotingen.

    Aparte aandacht gaat in de periode 2016-2018 uit naar de verhouding publiek-privaat vermogen. Het op afstand plaatsen dan wel afbouwen van niet-onderwijs activiteiten heeft financiële consequenties die vragen om nieuw te ontwikkelen beleid en doelen ten aanzien van het private vermogen.

    Om de bovenstaande doelstellingen te bereiken met meerdere stichtingen die Landstede Groep omvat, is het zaak om eenvoudige en transparante financiële verslaglegging te realiseren als basis voor toekomstige besluiten. Bij de verdeling van beschikbare middelen wordt gezocht naar de balans tussen primair proces, huisvesting en centrale kosten van onder meer de serviceorganisatie.

    3.9

    Integrale huisvesting

    Het Integrale Huisvestingsplan wordt herijkt als gevolg van de strategienota. Ook landelijke en regionale trends en ontwikkelingen liggen aan de herijking ten grondslag. Onderwijskundige ontwikkelingen vereisen huisvesting die voldoet aan de eisen van het primair proces. Efficiënte bedrijfsvoering is noodzakelijk. Niet alleen door de economische crisis en de demografische ontwikkelingen, met in bepaalde geografische gebieden krimp van het potentieel. Maar ook door de inspectie gewenste normering van financiële kengetallen en de nieuwe bekostigingssystematiek in het beroepsonderwijs.

    De afgelopen tien jaar is zowel bij het voorgezet onderwijs als het beroepsonderwijs door Landstede Groep geïnvesteerd in gebouwen. Vanuit de onderwijsvisie zijn nieuwe schoolgebouwen gerealiseerd of bestaande leeromgevingen heringericht en gerenoveerd. Ook voor de komende vijf jaar liggen er op het gebied van huisvesting nieuwe uitdagingen. In deze tijd worden echter zowel vanuit de eigen organisatie als van gemeentelijke zijde hiervoor beperkte middelen beschikbaar gesteld. Bij het voortgezet onderwijs zijn de gemeenten verantwoordelijk voor adequate huisvesting. Daarnaast kan op basis van feitelijke metingen binnen het beroepsonderwijs geconcludeerd worden dat de afgelopen decennia de norm van 80% bezetting niet is gerealiseerd. Een verdere reductie van huisvestingsruimte en exploitatielasten is daarom kerndoel voor de komende jaren. Waarbij het optimaliseren, inbreiden en transformeren voorrang krijgt ten opzichte van nieuwbouw.



    Tot slot

    Deze strategienota beschrijft de focus tot 2018, op basis van onze kennis van wat er op ons afkomt. Elke kalenderjaar volgen we de plancyclus. Daarin geven we aan hoe we dat punt op de horizon vertalen in beleid voor het aankomende jaar. De geschetste ontwikkelingen en de daaraan verbonden strategische keuzes geven het beleid van onze organisatie de komende jaren richting.

    Landstede Groep kiest voor het realiseren van de voorgenomen doelen voor een programmatische en projectmatige ontwikkelaanpak, beschreven in het programmaplan "Samen Verder". Samen met de kennis en kunde van de medewerkers uit de onderwijsorganisatie worden thema's verder uitgewerkt in (onderwijs) doelen, operationele doelen, inspanningen en wordt concrete invulling gegeven aan de te verwachte resultaten.

    Samen verder met nieuwe inzichten en acties!